ਅਗਲੀ ਕਹਾਣੀ

class="fa fa-bell">ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ:

​​​​​​​ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ‘ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ’ ’ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਾਬੰਦੀ

​​​​​​​ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ‘ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ’ ’ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਾਬੰਦੀ

ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ (1897–1971) ਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ‘ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ’ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਜੋ 1919 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਮੌਕੇ ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਕਤਲੇਆਮ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਤ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਕਵਿਤਾ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

 

 

ਦਰਅਸਲ, ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਕਤਲੇਆਮ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਤਦ ਉਹ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੋਸਤ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲਣ ਲਈ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਨਸਿਕ ਤਾਣ ਲਾਉਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸਾਕੇ ਉੱਤੇ 4,000 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ’ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ’ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਤਦ 30 ਮਈ, 1920 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਤਲੇ ਜਿਹੇ ਪੈਂਫਲੈਟ ਉੱਤੇ 25 ਪੈਸੇ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ।

 

 

ਪਰ ਉਦੋਂ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਕਵਿਤਾ ਉੱਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਨਵਦੀਪ ਸੂਰੀ

 

ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਪੁੱਤਰ ਨਵਦੀਪ ਸੂਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ‘ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ’ ਦਾ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ‘ਬਾਊ ਜੀ’ ਦੇ ਕਹਿ ਕੇ ਚੇਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਵਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਬਾਊ ਜੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਪੁੱਜਣਗੀਆਂ।

 

 

‘ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ’ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਜੱਲ੍ਹਿਆਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਸਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਮੌਕੇ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵਦੀਪ ਸੂਰੀ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੈਅ–ਤਾਲ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਖਿ਼ਆਲ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਸੂਖਮਤਾ ਨਾਲ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੇ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣੀ ਹੈ।

ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ' ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਰਵਰਕ

  • Punjabi News ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤੇ ਜੁੜੋ.
  • Web Title:Nanak Singh s poem Khooni Vaisakhi was banned by British Govt